Ondernemerschap als vrije beroeper. Een gesprek met huisarts Heidi De Winter

Kan je iets vertellen over je praktijk en hoe die is gegroeid?
Toen ik mijn praktijk opstartte, was ik 29 én zwanger van mijn zoon. Twee jaar later werd mijn dochter geboren. De praktijk bevond zich toen op de benedenverdieping van ons huis, wat de combinatie van werk en gezin vergemakkelijkte. In de loop der jaren is mijn praktijk uitgegroeid tot een groepspraktijk met twee bijkomende huisartsen, een HAIO, een psycholoog, een diëtiste en een podoloog. We beschikken over twee doktersruimtes, een multifunctionele kamer en een secretariaat. Het team groeit, maar de persoonlijke aanpak blijft de kern.

Waarom koos je ervoor om als zelfstandige te beginnen?
In die tijd werkten de meeste huisartsen alleen. Ik zag mezelf liever in een groepspraktijk, maar vond geen plek die bij me paste. Daarom besloot ik zelf te starten. Achteraf gezien was dat een sprong in het onbekende: er waren nauwelijks voorbeelden van groepspraktijken en weinig literatuur over hoe je een huisartsenpraktijk organisatorisch uitbouwt.

De grootste uitdagingen waren het opbouwen van een patiëntenbestand, de infrastructuur in orde krijgen en mezelf verdiepen in alle praktische aspecten van het vak. En dan waren er nog de weekendwachtdiensten: volledige weekends van vrijdagavond tot maandagochtend, waarna je gewoon weer verder werkte. Het was een andere wereld.

Hoe ga je om met de zakelijke kant van het ondernemerschap?
In het begin deed ik alles zelf: vrije raadpleging, telefoon, administratie, boekhouding. Maar met de groei van de praktijk is ook de professionele ondersteuning gegroeid. Vandaag werk ik met een telesecretariaat, een administratief/verpleegkundig medewerker, een boekhouder, een IT-partner en een poetsdienst.
Toch blijven planning, personeelsbeheer, het begeleiden van een HAIO, logistiek en de uitbouw van een nieuwe praktijklocatie mijn verantwoordelijkheid. Je blijft als huisarts, zelfs in een kleiner team, eindverantwoordelijke ondernemer.

Maak je gebruik van digitale tools of externe partners?
Heel vroeg heb ik begrepen dat digitalisering alleen maar belangrijker zou worden. Ik heb mij bewust bijgeschoold via computer- en softwarecursussen, zelfs websitebeheer.
Vandaag werk ik met een gehomologeerd medisch softwarepakket, een online agenda via een telesecretariaat en alle eHealth-diensten zoals elektronische voorschriften, terugbetalingen en facturatie. Een extern IT-bedrijf neemt intussen een groot deel van de technische opvolging over. Ook mijn website wil ik binnenkort volledig uitbesteden. Digitalisering maakt mijn werk efficiënter en geeft me meer tijd voor de essentie: patiëntenzorg.

Hoe bewaak je de balans tussen werk en privé?
Ik heb mijn werk nooit mee naar huis genomen. Alleen de wachtdiensten vroeger waren zwaar: je gezin was erbij betrokken omdat je voortdurend beschikbaar moest zijn. De wachtposten van vandaag hebben dat veel draaglijker gemaakt. Mijn kinderen hielpen me om mijn werk los te laten. En ik kan goed schakelen tussen rollen: arts, moeder, partner. Een strikte scheiding tussen werk en privé vond ik nooit nodig. Het loopt in elkaar over, maar wel op een gezonde manier.

Ik ben empathisch met patiënten, maar bewaak mijn grenzen. Mensen dragen ook zelf verantwoordelijkheid voor hun gezondheid. Ik kan hen adviseren of begeleiden, maar niet alles overnemen. Die grens trek ik elke dag opnieuw.

Hoe kijk je naar de evolutie van ondernemerschap in de zorg?
De zorgsector professionaliseert snel. Praktijken worden groter en multidisciplinairder en vragen meer management. Ik zie daar voordelen in, maar ook valkuilen. Ik vind dat de overheid zorgverleners professioneler mag ondersteunen, maar het blijft cruciaal dat artsen zelf aan tafel zitten bij beslissingen. Je kan management niet volledig uitbesteden aan mensen die zelf geen zorg verlenen.

Efficiëntie is belangrijk, maar empathie blijft de basis. Patiënten komen met hun zorgen naar jou, en vertrouwen is essentieel. We moeten ook zorg dragen voor elkaar als zorgverleners; toxische omgevingen bestaan helaas ook in de medische wereld.

Welke tips geef je aan jonge artsen of andere vrije beroepers die willen starten?
Vandaag starten steeds minder huisartsen alleen. Wie dat wel doet, heeft een duidelijke ondernemersdrang. Mijn advies is om met een helder plan te werken: een visie, doelstellingen, motivatie, aftoetsing, bijsturing en evaluatie. Bijna een businessplan. Maar stel jezelf altijd de hoofdvraag: wordt mijn patiënt hier beter van? Een arts die goed in zijn vel zit, biedt betere zorg.
Wie personeel aanstuurt, moet ook bereid zijn om leiderschapsvaardigheden te ontwikkelen. Sociale secretariaten kunnen administratie verlichten, maar jij blijft verantwoordelijk voor begeleiding en evaluatie.

Het mooiste moment blijft voor mij dat kleine gebaar van een patiënt die bij het buitengaan even omkijkt. Dat subtiele “dank je wel” vertelt me alles.

Is er een motto dat je drijft in je werk als arts-ondernemer?
Ik geloof in vertrouwen: in mezelf, in mijn team en in de mensen rondom mij. Ik probeer vooruit te denken, mee te zijn met de moderne evolutie, maar toch trouw te blijven aan mijn waarden. Niet alles wat verteld wordt, verdient evenveel gewicht; kritisch blijven is belangrijk.
Koester wat je hebt, laat los wat je niet nodig hebt en blijf gestaag verder bouwen. En vooral: lever altijd het beste werk dat je kan. Nooit genoegen nemen met minder.